I. Thuở Khởi Nguyên – Sự Thành Hình Thế Giới

• Trong vô lượng kiếp quá khứ, thế giới tan hoại trong biển lửa, rồi chìm vào hư không tĩnh lặng.
• Sau một thời gian dài vô biên, mây nghiệp tụ lại, mưa lớn trút xuống khoảng không, nước kết tụ thành đại dương mênh mông.
• Gió nổi lên trên mặt nước, làm dày đặc lại thành lớp tinh chất như kem sữa nổi trên biển cả.
• Những chúng sinh từ cõi Quang Âm Thiên, khi ánh sáng phước báo của họ suy giảm, rơi xuống mặt nước ấy.
• Họ tự phát sáng, bay lượn, không phân biệt nam nữ, không ăn uống, sống trong hỷ lạc.
• Một vị nếm thử lớp tinh chất trên mặt nước; vị ngọt lan tỏa; những vị khác bắt chước ăn theo.
• Thân thể dần trở nên thô nặng; ánh sáng tự thân tắt dần; mặt trời và mặt trăng xuất hiện để chiếu sáng.
• Lớp tinh chất dần cạn; mặt đất khô nổi lên; cây cỏ mọc tự nhiên.
• Con người ăn nhiều sinh tham; thân hình thô xấu; bắt đầu phân biệt đẹp – xấu.
• Lúa mọc tự nhiên, không cần gieo; ai hái sáng thì chiều mọc lại.
• Có người tham lam tích trữ; lúa không mọc lại như trước; vỏ trấu xuất hiện; phải gieo trồng.
• Trộm cắp sinh khởi; dối trá xuất hiện; tranh cãi và đánh đập xảy ra.
• Mọi người họp lại, chọn một người hiền đức đứng ra phân xử; gọi là Đại Nhân, vị vua đầu tiên (Mahāsammata).
• Xã hội phân chia thành các giai tầng theo nghề nghiệp và hành vi.

II. Dòng Phật Quá Khứ

• Trong vô lượng kiếp, nhiều vị Phật xuất hiện rồi nhập Niết-bàn: như Phật Tỳ-bà-thi, Thi-khí, Tỳ-xá-phù, Câu-lưu-tôn, Câu-na-hàm, Ca-diếp.
• Mỗi vị đều đản sinh, xuất gia, thành đạo, chuyển pháp luân, giáo hóa chúng sinh, rồi nhập Niết-bàn.
• Giáo pháp mỗi thời dần suy tàn theo thời gian.

III. Lời Thệ Nguyện Trong Quá Khứ

• Thuở xa xưa, dưới thời Phật Nhiên Đăng, một vị đạo sĩ tên là Sumedha phát nguyện thành Phật.
• Ông trải tóc và thân mình lấp bùn cho Phật đi qua.
• Phật Nhiên Đăng thọ ký: “Về sau ông sẽ thành Phật hiệu Thích-ca Mâu-ni.”
• Từ đó, qua vô số kiếp, vị Bồ-tát thực hành ba-la-mật: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ.

IV. Đản Sinh Của Thái Tử Tất-đạt-đa

• Hoàng hậu Ma-da mộng thấy voi trắng sáu ngà đi vào hông phải.
• Bà sinh Thái tử tại vườn Lâm-tỳ-ni; Thái tử đi bảy bước, tuyên ngôn tối thượng.
• Đạo sĩ A-tư-đà tiên đoán: nếu xuất gia sẽ thành Phật; nếu ở đời sẽ là Chuyển luân Thánh vương.
• Vua Tịnh Phạn giữ Thái tử trong cung điện, tránh mọi cảnh khổ.

V. Bốn Cửa Thành

• Thái tử ra ngoài, lần lượt thấy: một người già, một người bệnh, một người chết, và một vị sa-môn.
• Tâm xuất ly sinh khởi.

VI. Xuất Gia Và Khổ Hạnh

• Đêm nọ, Thái tử từ biệt vợ con, vượt thành xuất gia.
• Cắt tóc, đổi áo, trở thành sa-môn.
• Học thiền với Alara Kalama và Uddaka Ramaputta, đạt tầng thiền cao nhưng chưa giải thoát.
• Thực hành khổ hạnh sáu năm cùng năm đạo sĩ, thân thể tiều tụy.
• Nhận bát sữa của Sujata; hồi phục sức lực.
• Năm đạo sĩ bỏ đi.

VII. Thành Đạo Dưới Cội Bồ-đề

• Ngồi dưới cây Bồ-đề, phát nguyện không đứng dậy nếu chưa chứng ngộ.

• Ma Vương đem binh chúng quấy phá; Bồ-tát không lay chuyển.

• Đêm ba canh:

  • Canh một: nhớ vô số tiền kiếp.
  • Canh hai: thấy chúng sinh sinh tử theo nghiệp.
  • Canh ba: chứng Tứ Diệu Đế, phá tan vô minh.

• Sao Mai mọc; Ngài thành Phật.

VIII. Chuyển Pháp Luân

• Tại vườn Lộc Uyển, giảng Tứ Diệu Đế cho năm đạo sĩ; họ chứng quả A-la-hán.
• Tăng đoàn hình thành.
• Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên quy y; trở thành đại đệ tử.
• Vua Tịnh Phạn và hoàng tộc quy ngưỡng.
• Da-du-đà-la và La-hầu-la xuất gia.
• Phật du hóa khắp xứ Ấn Độ, giáo hóa vua chúa, thương nhân, dân chúng.

IX. Những Sự Kiện Lớn Trong Thời Hoằng Hóa

• Hàng phục voi say Nalagiri.
• Độ kẻ sát nhân Angulimala.
• Hóa giải tranh chấp dòng họ Thích và Câu-lợi.
• Thiết lập Ni đoàn với Ma-ha Ba-xà-ba-đề.
• Chế giới luật khi Tăng đoàn phát sinh vấn đề.

X. Nhập Niết-bàn

• Ở tuổi 80, tại thành Câu-thi-na, sau bữa ăn cuối cùng do Cunda cúng dường, thân thể mỏi mệt.
• Nằm giữa hai cây Sa-la; dạy lời cuối: “Hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi.”
• Nhập Đại Bát Niết-bàn.
• Hỏa táng; xá-lợi được chia cho các nước dựng tháp.

XI. Kết Tập Kinh Điển

• Tôn giả Ma-ha Ca-diếp triệu tập 500 A-la-hán tại hang Thất Diệp.
• A-nan tụng lại Kinh; Ưu-ba-ly tụng Luật.
• Giáo pháp được truyền thừa qua các thế hệ.

XII. Lời Tiên Tri Tương Lai

• Khi giáo pháp Thích-ca suy tàn, một vị Phật tương lai sẽ xuất hiện: Phật Di-lặc.
• Ngài sẽ thành đạo, chuyển pháp luân trong một thời đại mới.
• Bánh xe Chánh pháp lại xoay.