ThuNhi
Plot Gilgamesh Luong Ha

🏛 Sử thi Gilgamesh (Lưỡng Hà) – Tóm tắt diễn biến sự kiện


1. Gilgamesh cai trị Uruk

  • Gilgamesh là vua thành Uruk, hai phần thần, một phần người.
  • Ông có sức mạnh và quyền lực vượt trội, bắt dân lao dịch xây tường thành, áp chế thanh niên và phụ nữ.
  • Dân Uruk cầu khấn các thần vì sự cai trị hà khắc.
  • Các thần tạo ra Enkidu từ đất sét để cân bằng Gilgamesh.

2. Enkidu xuất hiện

  • Enkidu sống hoang dã cùng thú vật nơi thảo nguyên.
  • Một thợ săn thấy Enkidu phá bẫy nên về báo Gilgamesh.
  • Gilgamesh sai kỹ nữ Shamhat đến thuần hóa Enkidu.
  • Sau sáu ngày bảy đêm ở cùng Shamhat, Enkidu mất sức mạnh hoang dã, bị thú vật xa lánh.
  • Shamhat dẫn Enkidu về với loài người, dạy ăn bánh, uống bia, mặc quần áo.
  • Enkidu nghe kể về Gilgamesh và quyết định đến Uruk.

3. Cuộc giao đấu và tình bạn

  • Gilgamesh chuẩn bị vào phòng cưới của một cô dâu theo quyền vua.
  • Enkidu chặn cửa, hai người giao chiến dữ dội.
  • Sau trận đấu ngang sức, Gilgamesh và Enkidu kính trọng nhau và trở thành bạn thân.

4. Hành trình đến rừng Tuyết Tùng

  • Gilgamesh muốn lập danh tiếng bất tử bằng cách tiêu diệt Humbaba, quái vật canh giữ rừng Tuyết Tùng do thần Enlil đặt.
  • Dân Uruk và bô lão khuyên can nhưng ông quyết tâm ra đi.
  • Hai người chuẩn bị vũ khí, được thần Shamash bảo hộ.
  • Trên đường đi, Gilgamesh mơ nhiều giấc mộng; Enkidu giải thích đó là điềm lành.
  • Họ đến rừng Tuyết Tùng, chặt cây, đối mặt Humbaba.
  • Sau trận chiến dữ dội, với sự trợ giúp của Shamash, họ đánh bại và chém đầu Humbaba.
  • Humbaba cầu xin tha mạng nhưng Enkidu thúc giục giết hắn.
  • Họ đốn gỗ Tuyết Tùng, làm bè chở về Uruk.

5. Nữ thần Ishtar và Con Bò Trời

  • Nữ thần Ishtar si mê Gilgamesh và cầu hôn.
  • Gilgamesh từ chối, nhắc lại các người tình trước của Ishtar đều gặp tai họa.
  • Ishtar tức giận lên trời xin thần Anu thả Con Bò Trời xuống trừng phạt Uruk.
  • Con Bò Trời gây hạn hán, làm đất nứt toác và giết nhiều người.
  • Gilgamesh và Enkidu hợp sức giết Con Bò Trời.
  • Enkidu ném đùi bò vào Ishtar.
  • Dân Uruk tôn vinh hai người.

6. Cái chết của Enkidu

  • Các thần họp và quyết định một trong hai phải chết vì đã giết Humbaba và Con Bò Trời.
  • Enkidu bị chọn.
  • Enkidu mơ thấy điềm dữ và lâm bệnh nặng trong mười hai ngày.
  • Ông nguyền rủa cửa rừng và Shamhat, nhưng sau được thần Shamash nhắc nhở nên rút lại lời nguyền.
  • Enkidu chết.
  • Gilgamesh đau đớn, ôm xác bạn nhiều ngày không chôn cho đến khi xác phân hủy.
  • Ông tổ chức tang lễ trọng thể cho Enkidu.

7. Hành trình tìm sự bất tử

  • Gilgamesh sợ cái chết, mặc áo da thú, lang thang tìm Utnapishtim — người duy nhất được các thần ban cho sự bất tử sau trận Đại Hồng Thủy.
  • Ông đến núi Mashu, nơi hai người bò cạp canh giữ cổng mặt trời.
  • Sau khi nghe ông trình bày, họ cho phép ông đi qua đường hầm tối mười hai giờ.
  • Gilgamesh đến khu vườn của các thần, nơi cây cối mang trái bằng đá quý.
  • Ông gặp Siduri, người giữ quán rượu bên bờ biển; bà khuyên ông chấp nhận kiếp người.
  • Gilgamesh yêu cầu được gặp Utnapishtim.
  • Siduri chỉ ông tìm người lái đò Urshanabi.
  • Gilgamesh vô tình phá hủy các “đá thiêng” giúp thuyền vượt Nước Chết.
  • Theo chỉ dẫn của Urshanabi, Gilgamesh tự chặt 120 cây sào để vượt qua vùng nước nguy hiểm.
  • Ông đến gặp Utnapishtim.

8. Câu chuyện Đại Hồng Thủy

  • Utnapishtim kể: các thần quyết định hủy diệt loài người bằng Đại Hồng Thủy.
  • Thần Ea bí mật báo cho ông, bảo đóng một con thuyền lớn.
  • Utnapishtim đưa gia đình, thợ thuyền và các loài sinh vật lên thuyền.
  • Trận lụt kéo dài sáu ngày bảy đêm.
  • Đến ngày thứ bảy, bão ngừng; thuyền mắc cạn trên núi.
  • Ông thả chim bồ câu, chim én, và quạ; quạ không quay lại.
  • Ông dâng lễ tế.
  • Nữ thần Ishtar than khóc.
  • Thần Enlil nổi giận vì có người sống sót, nhưng Ea can thiệp.
  • Enlil ban cho Utnapishtim và vợ sự bất tử và cho họ ở nơi tận cùng thế giới.

9. Thử thách giấc ngủ

  • Gilgamesh xin được bất tử.
  • Utnapishtim bảo ông phải thức suốt sáu ngày bảy đêm.
  • Gilgamesh ngủ thiếp ngay lập tức.
  • Vợ Utnapishtim nướng một ổ bánh mỗi ngày để chứng minh thời gian trôi qua.
  • Gilgamesh thất bại.

10. Cây Trẻ Lại

  • Thương hại, Utnapishtim tiết lộ có một cây dưới đáy biển có thể giúp người già trẻ lại.
  • Gilgamesh buộc đá vào chân, lặn xuống lấy được cây.
  • Ông quyết định mang về Uruk thử nghiệm trước với người già.
  • Trên đường về, khi đang tắm, một con rắn ngửi thấy mùi cây, bò đến ăn mất.
  • Con rắn lột da và biến mất.
  • Gilgamesh khóc vì mất cơ hội cuối cùng.

11. Trở về Uruk

  • Gilgamesh trở về Uruk.
  • Ông chỉ cho Urshanabi tường thành vững chắc của thành phố.
  • Câu chuyện khép lại với hình ảnh Uruk và công trình do ông xây dựng còn tồn tại.