14 tháng 3 âm lịch
"Giáo dục trong kỷ nguyên AI."
Từ một lập trình viên trở thành một giáo viên.
Có một câu hỏi luôn đồng hành cùng mình trong quá trình chuyển dịch này đó là: "Mình cần dạy trẻ những gì để chúng có thể sống tốt trong xã hội tương lai nơi mà AI có thể làm thay chúng mọi thứ?"
Việc ghi nhớ những công thức khô khan và áp dụng vào giải toán nhanh như trong các kỳ thi hiển nhiên là không còn quá quan trọng nữa. AI có thể làm nhanh hơn chúng ta rất nhiều. Trừ khi con người gắn thêm chip vào não chứ không thì no door.
Vậy điều gì là quan trọng? Hiện tại theo mình thì đó là trí tưởng tượng và cảm xúc. Với niềm tin may rủi rằng máy tính không thể thay thế con người ở hai phương diện này. Vì sao lại là may rủi? Vì nếu máy tính thay thế được trí tưởng tượng, cảm xúc của con người thì xong phim... Nên cũng không còn cần bàn thêm gì nữa.
Vậy với giả định là AI không thể thay thế con người ở hai phương diện này thì chúng ta cần trang bị cho trẻ những gì?
Hiện tại mình nghĩ sẽ có 3 ý chính:
- Phát triển trí tưởng tượng thông qua việc cho trẻ ăn thật nhiều "thức ăn có lợi" cho trí tưởng tượng, đó là các câu chuyện, thần thoại, các tác phẩm nghệ thuật... Những thứ được tạo ra từ trí tưởng tượng của những con người tuyệt vời khác. Thậm chí kể cả các các sản phẩm được tạo ra từ AI. Vì cho đến cùng AI hiện tại cũng chỉ là sự tổng hợp từ kiến thức của loài người. Những kiến thức này được xây dựng từ trí tưởng tượng của con người. AI có thể tạo ra những thứ "mơi mới" còn để tạo ra thứ mới từ hư vô như kiểu của "Đấng Tạo Hoá" thì vẫn đang là độc quyền của con người... Hoặc có thể là của "Trời" nữa, ai mà biết?
- Tiếp nữa là tập trung vào sự gắn bó cảm xúc. Người Việt mình tự hào với văn hoá làng xã, tình làng nghĩa xóm. Và tình cảm này được xây dựng từ sự chú ý của người này tới người khác, sự chú ý này cần thời gian để lên men và các tương tác trực tiếp giữa người với người cung cấp men và thời gian đủ để lên men. Các tương tác qua màn hình điện thoại không cung cấp đủ men và thời gian. Từ đó tỉ lệ trầm cảm, cảm giác cô đơn đang có xu hướng gia tăng đột biến. Có số liệu nghiên cứu đàng hoàng, search nhẹ cái là thấy.
- Ý chí - để phát triển trí tưởng tượng và cảm xúc thì cần có ý chí. Theo mình, ý chí thể hiện ra bằng cách kiểm soát được mình làm một việc gì đó trong thời gian đủ lâu. Từ việc chạy marathon đến tưởng tượng tưởng tượng một điều gì đó hay đủ kiên nhẫn để lắng nghe người khác sâu sắc... Tất cả đều cần ý chí. Ý chí giúp hiện thực hoá trí tưởng tượng và tình cảm.
Tóm lại là mình đang nghĩ vậy đó. Còn mọi người thấy sao?